احمد على خان وزيرى
13
جغرافياى بلوچستان ( فارسى )
فهره « 1 » فهره ، از خاك بمپور سمت جنوب بمپور است به فاصلهء هفت فرسخ در راه همين رودخانه بمپور است ، كه دو طرف زراعت مىشود . آب فهره قنات است . [ 45 ] بيست رشته قنات دارد ، دو رشته او خالصهء ديوان است : يكى موسوم به هزدرار كه سى خروار بذر گندم و جو او مىباشد و يكى موسوم به كلنك [ كه ] بيست خروار بذر گندم و جو او مىباشد و به تخمين بذرى دوازده بذر عمل مىآيد و صيفى ذرّت و كنجد و باقلا و ماش و لوبيا و خربزه و هندوانه عمل مىآيد و در ساير املاكات اربابى فهره هم همين اجناس عمل مىآيد و پنبه هم در املاك اربابى عمل مىآيد . [ 46 ] معادل دويست هزار من متجاوز از اين اجناس در املاك اربابى عمل مىآيد و نخيلات زياد دارد . سالى پنجاه هزار من خرما عمل مىآيد . عدد نفوس فهره دو هزار و پانصد مىشود و مردمش زراعت پيشه و جولاه « 2 » و ستمكش مىباشند . قرار ماليات فهره از محصولات مزروعى و نخيلات ده من ، سه من است . ولى اسم آن اين است ، حسابى در كار آنجا نيست . حاكم هر قدر مىخواهد مىبرد . و قلعه مشتمل [ 47 ] بر بيست برج دارد . اكنون مستحفظ و استعدادى از ديوان در آنجا نمىباشد . درختهاى جنگلى آنجا بسيار است . بيشتر كهور و گز و كنار « 3 » است و زنبور « 4 » عسل در درختهاى آنجا جا دارد كه همه ساله مردم آنجا مىروند ، عسل و موم مىآورند . ولى عسل آنجا سفيد و معطّر نيست . هواى فهره گرم است . جزئى از بمپور گرمىاش كمتر است ، و آبش بهتر از آب بمپور است . جو آنجا بيست روز [ 48 ] بعد از نوروز درو مىشود . و گندم چهل روز بعد از نوروز . در صحراى آنجا آهو و گرگ و خرگوش زياد است و كبوتر و كلاغ زياد دارد . وجه تسميهء فهره را نمىدانم ، همين قدر مىدانم كه اسم يكى از قريّهجات بلوك نرماشير كه در راه سيستان واقع
--> ( 1 ) . فهره : بر وزن قهوه . ( 2 ) . جولاه : بافنده ، نسّاج . ( 3 ) . كنار : گياهى از تيرهء عنابها كه برگهاى كوبيدهء آن به نام سدر در استحمام مصرف مىشود . ( 4 ) . متن : مگس .